Кітайскія парасоны з алейнай паперы, якія складаюцца з бамбукавай рамы і паверхні, вырабленай з далікатна размаляванай мяньчжы або пічжы — відаў тонкай, але трывалай паперы, якая ў асноўным вырабляецца з кары дрэў, — здаўна лічыліся сімвалам кітайскай традыцыі культурнага майстэрства і паэтычнай прыгажосці.
Пафарбаваныя тунъё — раслінным алеем, які здабываюць з пладоў тунгавага дрэва, што часта сустракаецца ў Паўднёвым Кітаі, — каб зрабіць іх воданепранікальнымі, кітайскія парасоны з алейнай паперы з'яўляюцца не толькі прыладай для абароны ад дажджу або сонечнага святла, але і творамі мастацтва, якія маюць багатае культурнае значэнне і эстэтычную каштоўнасць.
Гісторыя
Кітайскія парасоны з алейнай паперы, гісторыя якіх налічвае амаль два тысячы гадоў, з'яўляюцца аднымі з найстарэйшых парасонаў у свеце. Згодна з гістарычнымі запісамі, першыя парасоны з алейнай паперы ў Кітаі пачалі з'яўляцца падчас дынастыі Усходняя Хань (25-220 гг.). Яны хутка сталі вельмі папулярнымі, асабліва сярод літаратараў, якія любілі пісаць і маляваць на паверхні парасона перад нанясеннем воданепранікальнага алею, каб прадэманстраваць свае мастацкія навыкі і літаратурны густ. Элементы традыцыйнага кітайскага жывапісу тушшу, такія як птушкі, кветкі і пейзажы, таксама можна было знайсці на парасонах з алейнай паперы ў якасці папулярных дэкаратыўных узораў.
Пазней, падчас дынастыі Тан (618-907), кітайскія парасоны з алейнай паперы былі завезены за мяжу ў Японію і тагачаснае старажытнакарэйскае каралеўства Кочосон, таму ў гэтых дзвюх краінах яны былі вядомыя як «парасоны Тан». Сёння яны дагэтуль выкарыстоўваюцца як аксэсуар для жаночых роляў у традыцыйных японскіх драмах і танцах.
На працягу стагоддзяў кітайскія парасоны распаўсюдзіліся і ў іншыя азіяцкія краіны, такія як В'етнам і Тайланд.
Традыцыйны сімвал
Папяровыя парасоны з аліўкавай паперы — неад'емная частка традыцыйных кітайскіх вяселляў. Чырвоны папяровы парасон трымае сваха, калі сустракае нявесту ў доме жаніха, бо парасон павінен адгаварыць ад няшчасця. Акрамя таго, паколькі слова «аліўкавая папера» (ючжы) гучыць падобна да слова «мець дзяцей» (юцзы), парасон лічыцца сімвалам урадлівасці.
Акрамя таго, кітайскія парасоны з алейнай паперы часта сустракаюцца ў кітайскай літаратуры, каб падкрэсліць рамантыку і прыгажосць, асабліва ў гісторыях, дзеянне якіх адбываецца на поўдзень ад ракі Янцзы, дзе часта бывае дажджліва і туманна.
У фільмах і тэлевізійных экранізацыях паводле знакамітай старажытнакітайскай казкі «Мадам Белая Змяя» прыгожая гераіня, якая ператварылася ў змяю, Бай Сучжэнь часта сустракае свайго будучага каханага Сюй Сяня з далікатным парасонам з алейнай паперы.
«Адзін, трымаючы ў руцэ папяровы парасон, я блукаю па доўгай адзінокай дарозе пад дажджом...» — гаворыцца ў папулярным сучасным кітайскім вершы «Дарожка пад дажджом» кітайскага паэта Дай Ваншу (у перакладзе Ян Сяньі і Глэдзіс Ян). Гэта змрочнае і мройнае адлюстраванне — яшчэ адзін класічны прыклад парасона як культурнага сімвала.
Круглая форма парасона робіць яго сімвалам уз'яднання, бо «круг» або «акружнасць» (юань) у кітайскай мове таксама азначае «збірацца разам».
Крыніца з Globa Times
Час публікацыі: 04 ліпеня 2022 г.